Nhà báo Malcolm Browne và bức ảnh đắt giá

31/05/2013 4:18 Chiều

TGPG.VN – Nhà báo Malcolm Browne là người đã chụp được tấm hình quý hiếm về sự kiện vị pháp thiêu thân của HT. Thích Quảng Đức vào ngày 11-6-1963, tấm hình ghi lại giây phút ngọn lửa đang phực cháy lên, bao trùm lấy toàn thân HT. Thích Quảng Đức và ngài vẫn an nhiên trong tư thế ngồi kiết già. Tấm hình ấy đã làm cho cả thế giới chú ý đến diễn biến của cuộc chiến tranh và đấu tranh cho nhân quyền, bình đẳng tôn giáo đang diễn ra tại Việt Nam, đã làm cho chính quyền Hoa Kỳ phải hoảng sợ, làm cho chính quyền Ngô Đình Diệm bị lung lay.

Malcolm-browne  (1)

Chân dung nhà báo Malcolm Browne

Ông Malcolm Browne sinh ra tại New York vào ngày 17-4-1931. Ông tốt nghiệp ngành hóa học tại Đại học Swarthmore ở Pennsylvania. Sau đó ông làm việc trong phòng thí nghiệm và đến năm 1956 thì được lệnh nhập ngũ. Ông được gửi đến Hàn Quốc với tư cách là một người lính lái xe tăng. Nhưng tình cờ ông kiếm được công việc viết bài cho một tờ báo quân sự, và từ đó theo đuổi sự nghiệp trong ngành báo chí.

Đầu tiên ông làm việc cho báo Middletown Daily Record ở New York. Sau đó Browne làm việc cho báo International News Service và United Press, tiền thân của United Press International, trước khi gia nhập AP (Associated Press) vào năm 1960. Một năm sau đó, AP đã chuyển ông từ Baltimore đến Sài Gòn để làm trưởng văn phòng đại diện của tờ báo tại Việt Nam.

Tại Sài Gon, Browne đã trở thành thành viên sáng lập của một nhóm các phóng viên theo dõi cuộc đấu tranh quân sự được Mỹ hậu thuẫn tại miền Nam Việt Nam. Trong năm ấy, ông đã cùng làm việc với nhiếp ảnh gia Horst Faas và phóng viên Peter Arnett tại Sài Gòn.

Lúc đầu, Browne cũng như những người đồng trang lứa nghĩ rằng, việc Hoa Kỳ hỗ trợ chính quyền Sài Gòn trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam là một ý tưởng hợp lý. Trong cuốn hồi ký năm 1993 của mình với chủ đề “Những đôi ủng lấm bùn và các đôi tất đỏ”, Browne cho biết: “Vì trước đây không đến Việt Nam nên không có bất kỳ sự phản đối nào đối với vai trò của Mỹ trong cuộc chiến tranh dân sự Việt Nam” nhưng sau khi biết được sự thật của cuộc chiến thì ông thất vọng với chính quyền Kennedy.

Trong bối cảnh cuộc chiến tranh lúc đó, một số phóng viên đã nhận được những lời đe dọa đến tính mạnh. Browne cho biết, tên của ông là một trong những cái tên được đưa vào danh sách “Kẻ thù giả định của miền Nam Việt Nam, người cần phải được loại bỏ”. Nhưng ông chưa bao giờ bận tâm đến vấn đề đó.

Ông Browne nói về những điều liên quan đến sự kiện tự thiêu của HT. Thích Quảng Đức rằng: Vào tối ngày 10 tháng 6 năm 1963, Malcolm Browne và một số phóng viên nước ngoài làm việc tại Sài Gòn đã nhận được cuộc điện thoại của các vị tu sĩ từ chùa Xá Lợi báo tin là sẽ có một sự kiện đặc biệt quan trọng diễn ra tại ngã tư đường Phan Đình Phùng và Lê Văn Duyệt (Nay là đường Nguyễn Đình Chiễu và Cách Mạng Tháng Tám) vào sáng hôm sau. Sau khi nhận được tin báo, các nhà báo khác cảm thấy chán với dạng báo tin đó và họ lờ đi, chỉ có Browne cảm thấy đấy là một tin báo nghiêm túc và ông đã chờ đợi. Sáng hôm sau, Browne đã đến đợi tại địa điểm như trong lời báo tin. Đợi một lúc, ông thấy một chiếc xe hơi dừng lại, ba vị tu sĩ bước xuống xe, một vị ngồi xuống trong tư thế kiết già (vị ấy là HT. Thích Quảng Đức – LNV) và trong tay cầm một hộp diêm, hai vị khác cầm bình xăng tiến tới và tưới xăng vào người đang ngồi. Rồi ngài Quảng Đức bật que diêm và ngọn lửa bùng cháy trước sự kinh hoàng của ông cùng đông đảo Tăng Ni, Phật tử đang đứng bao quanh. Sự kiện diễn ra trước mắt Browne và ông đã ghi lại những bức hình bằng máy ảnh của mình từ một vị trí cách nơi ngài ngồi không bao xa.

Thực ra Browne không phải là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, anh là một phóng viên, nhưng vào thời điểm ấy không có các nhiếp ảnh gia riêng biệt làm việc cho AP, cho nên các nhà báo phải tự chụp hình và dùng hình ảnh của họ chụp minh họa cho các bài báo họ viết. Browne có thể ngửi thấy mùi khét của da thịt bị thiêu cháy và nghe tiếng náo động càng lúc càng lớn khi quân đội đang cố gắng để tiếp cận ngài Quảng Đức để dập tắt ngọn lửa, nhưng đã bị cản lại bởi những vòng tròn lớn bao quanh ngài do Tăng Ni và Phật tử tạo nên.

Bức ảnh mà Browne chụp được đã gây sốc cho toàn thế giới, khiến cho nhân loại chú ý đến những sự kiện đang diễn ra, những sự thực chiến tranh đang được phơi bày ở Việt Nam. Bức ảnh quý giá đó đã được in rộng rãi trên khắp thế giới và đã được in đi in lại nhiều lần trên các tờ báo, tạp chí, được trình chiếu trên truyền hình và sau này lại được đăng tải trên internet.

Malcolm-browne  (3)

Bức ảnh đã đem đến cho Malcolm Browne hai giải thưởng báo chí giá trị

Những bức ảnh mà Browne chụp về vụ tự thiêu của HT. Thích Quảng Đức đã có sức ảnh hưởng rất lớn đến cộng đồng thế giới, khiến cho chính quyền Mỹ phải rùng mình, và Tổng thống Kennedy đã phải ra lệnh đánh giá lại phương thức quản lý của chính phủ Mỹ tại Việt Nam.

Bức ảnh của Browne là một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng đầu tiên từ cuộc chiến tranh tại Việt Nam và nó đem lại cho ông giải thưởng Ảnh báo chí thế giới của năm và giải thưởng Pulitzer, một trong những giải thưởng cao quý nhất của báo chí quốc tế.

Vào năm 1965, Browne đã viết cuốn sách “Bộ mặt mới của chiến tranh”, và một cuốn hướng dẫn cho các phóng viên tại Việt Nam. Trong đó ông có lời khuyên rằng: Làm phóng viên ở Việt Nam phải có một đôi giày bền chắc, phải cảnh giác với các điệp viên cảnh sát chuyên nghe lóm cuộc trò chuyện của các phóng viên tại các quán nước, nếu đang thu thập thông tin trên chiến trường cùng với quân đội mà nghe thấy tiếng súng thì đừng ngốc đầu lên để xem đạn từ đâu đến, nếu không thì bạn sẽ là mục tiêu tiếp theo.

Sau thời kỳ mạo hiểm để viết báo, năm 1968 Browne trở về làm việc cho tờ báo The New York Times, ông làm việc tại Mỹ Latinh, Đông Âu và châu Á. Rồi lại từ giả The New York Times để đến làm biên tập viên cho một tờ báo khoa học. Đến năm 1985, ông lại quay về với báo The New York Times và làm việc với tư cách là một nhà báo viết về khoa học. Browne đã dành phần lớn sự nghiệp báo chí của mình tại The New York Times, nơi ông làm viết suốt 30 năm trong 40 năm làm báo của mình, phần lớn là làm việc trong khu vực chiến tranh.

Browne đã may mắn sống sót qua ba lần máy bay bị bắn hạ, bị trục xuất khỏi 6 quốc gia và đã được đưa vào “danh sách chết” ở Sài Gòn. Nhưng Browne vẫn sống và làm việc trong lĩnh vực báo chí. Sau này ông còn có nhiều bài báo, nhiều bức ảnh giá trị khác, nhưng bức ảnh HT. Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân vào ngày 11-6-1963 đã đem lại giải thưởng cao quý cho ông vẫn luôn được xem là khoảnh khắc quan trọng nhất, khẳng định vị thế của ông trong làng báo chí quốc tế.

Vào năm 2000, Browne được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson. Mặc dù đã được chăm sóc và điều trị tận tình, nhưng ông cũng đã qua đời vào ngày 27-8-2012, hưởng thọ 81 tuổi. Có thể nói rằng, ông Malcolm Browne đã có công lớn đối với Phật giáo Việt Nam và dân tộc Việt Nam, vì ông đã ghi lại những hình ảnh đắt giá và góp phần truyền tải những hình ảnh đó một cách rộng khắp, thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, làm bùng lên tinh thần chiến đấu của nhân dân Việt Nam và làm cho bộ máy chính quyền Sài Gòn phải rung chuyển. Vì thế, ông Malcolm Browne là một nhân vật đáng để cho chúng ta tưởng nhớ trong dịp kỷ niệm 50 năm Bồ tát Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân.

Minh Nguyên

 

Các tin đã đăng