Dạy con chưa bao giờ dễ dàng

26/12/2017 6:46 Chiều

Đó là chia sẻ của những ông bố bà mẹ khi chúng tôi hỏi: Anh/ chị thấy việc dạy con có dễ không? Tuy nhiên, ai cũng hào hứng, nói đó là công việc thú vị và khi có con rồi, bản thân cũng được học thêm nhiều thứ, “mở rộng tầm nhìn” từ chính suy nghĩ, hành động ngây thơ và đôi khi “già đắn” của con trẻ…

Con hư tại… bố

Trái với đúc kết có phần đổ lỗi của ông bà xưa, nhiều ông bố đã là tác nhân làm cho con trở nên khó dạy. Chị Ng. ở TP.HCM chia sẻ: “Do mới làm bố và có lẽ tâm lý con trai nối dõi nên anh ấy (chồng chị Ng. – NV) đã chiều con quá mức. Thằng bé làm gì cũng được bố nó xem là hành vi đúng, dần dà cháu quen được tán thưởng, không chịu nghe lời, nhất là khi đòi hỏi gì đó mà không được đáp ứng đều nằm lăn ra, khóc lóc, nhõng nhẽo cho tới khi được mới thôi”.

Đồng cảnh ngộ, chị L., mẹ của hai đứa con 3 và 5 tuổi ở Hà Nội cho biết: “Chồng tôi là con một nên khi anh ấy lập gia đình, tôi sinh được con, cả nhà đều cưng. Tôi rất mừng vì tình thương của gia đình chồng dành cho, nhất là lo cho cháu nội, nhưng việc không cho tôi dạy con dù cháu sai, ăn nói không có chuẩn mực đã khiến các con ỷ lại, mỗi lần bị tôi la là đi méc bố, bà nội và các cô”. Khi đó, không những cả nhà không nhắc các cháu mà còn tỏ ra không hài lòng với chị L., nên theo chị, “nhiều khi cảm thấy tổn thương vì chính chuyện nhỏ nhặt của con”.

Vì sinh con khó (sau 5 năm cưới nhau, đi nhiều nơi khám và trị, cả đi chùa cầu con) nên khi vợ sinh được con, anh H. đã mừng khôn tả. Từ đó, anh dồn hết tâm sức vào việc cưng chiều con, cô bé 4 tuổi con anh rất lanh lợi nhưng cũng… ít nghe lời.

Anh H. sau thời gian nhìn thấy cảnh con mình chưa ngoan lắm, đã đi tham vấn một vài chương trình về dạy con, nghe chuyên gia chia sẻ thì đã phần nào nhận ra: “Tôi nghĩ, dạy con là một nghệ thuật mà rất tiếc không được học kỹ trước khi kết hôn hoặc khi bắt đầu đón con đến với gia đình nên khi có thì bỡ ngỡ, cứ nghĩ thương con thật nhiều là tốt, ai ngờ không hay”.

Dạy con cũng phải học

Chị Lê Thị Lan ở quận Bình Thạnh (TP.HCM) khẳng định như thế. “Thực ra, sách dạy con bây giờ có nhiều, kể cả dạy con ngay trong thai. Chỉ có điều, nhiều ông bố bà mẹ hiện đại có lẽ ít đọc sách (mà lo lướt Facebook nhiều hơn) nên chưa cập nhật đầy đủ các phương pháp để dạy con ngoan, nuôi con khỏe”, chị Lan nêu ý kiến.

Cô Ngọc Ánh ở Thủ Đức năm nay 65 tuổi cho biết, việc dạy con là cực kỳ khó khăn bởi tính nết mỗi đứa một khác. Con trai và con gái có những biểu hiện khác nhau, rồi trong cuộc sống hàng ngày khiến tâm trạng người làm cha mẹ cũng thay đổi. Đôi khi, vì một lần không cẩn thận, do công việc nhiều hoặc áp lực dồn tới, cha hoặc mẹ nói một lời nào đó hơi nặng, có khi gây tổn thương lâu dài cho con.

Rồi cô kể về một người bạn của mình, có ba người con (2 trai 1 gái) nhưng chỉ vì bé lớn đủ trưởng thành để đi bộ nên người mẹ mới bỏ hai con trai lên xe dắt đi, hình ảnh đó “ám thị” vào cô bé 9 tuổi, khiến cô nghĩ rằng: mẹ cưng con trai hơn. Mải đến khi đã có chồng, cô con gái vẫn còn nhắc lại chi tiết đó, nhất là những lúc bị mẹ rầy – dù được mẹ nói rõ lý do “con lớn, em nhỏ nên mẹ dắt em đi chứ không phải cưng con trai hơn”.

Vì thế, theo cô Ánh: “Cần quan sát từng biểu hiện của con mình, để tâm sự, nghe chúng giãi bày và mình hóa giải kịp thời. Trẻ con có những khúc mắc vô lý, điều cơ bản là người lớn giải thích cho hợp lý, để tuổi thơ của con không bị những tổn thương tinh thần từ bất cứ lý do nào”.

Học cách dạy con là những bài học dạng kiến thức, kỹ năng cần thiết đã được rút ra thành sách, được chuyên gia chia sẻ một cách khoa học, chị Bình, một giáo viên ở Q.8 (TP.HCM) nhận định. Do vậy, theo chị, những bố mẹ trẻ cần phải đọc và thường xuyên góp nhặt trên nhiều diễn đàn dành cho phụ huyn để đừng áp đặt con, thường nghe con chia sẻ (dù có thể những điều các con trình bày là ngây ngô, chưa đúng).

“Không sao, bạn cứ nghe con mình bộc bạch. Làm bạn với con và nhất là nhẹ nhàng nói với con, kể cả uốn nắn cách nghĩ chưa đúng, thay vì tạt ngang”, chị Bình nói và lưu ý thêm rằng, “cũng đừng quá chiều con, nhất là với những đòi hỏi vô lý; hướng dẫn con làm những việc tốt, biết sẻ chia…”.

Phải học làm cha mẹ

Để làm cha làm mẹ thì các bậc phụ huynh cần phải học hỏi khá nhiều thứ. Trước hết là phải học những kỹ năng chăm sóc con và cho con bú, đặc biệt là người mẹ.

Rồi học những kiến thức liên quan đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ, cách nấu các món ăn cho trẻ lúc trẻ ăn dặm.

Phải biết một số kỹ năng và một số mẹo dân gian để chăm sóc con khi trẻ mọc răng, ốm đau, nóng sốt.

Ngoài ra, các bậc phụ huynh cũng phải biết những đặc điểm tâm lý của trẻ nhỏ để chăm sóc và nuôi dạy con được tốt hơn. Trẻ nhỏ cảm nhận tình cảm và sự quan tâm của cha mẹ rất tinh tế thông qua cách thể hiện cảm xúc trên khuôn mặt và thông qua hành vi, sự ôm ấp của bố mẹ. Vì thế, cha mẹ cần thể hiện cảm xúc một cách đúng đắn và thường ôm ấp, vỗ về con.

Hơn nữa, trẻ em luôn bắt chước hành vi và ngôn ngữ của người lớn, cho nên cha mẹ và người lớn trong nhà cần phải hết sức cẩn trọng trong lời nói và hành vi của mình, tránh hình thành các thói quen xấu cho trẻ.

Bên cạnh đó, bố mẹ cần phải nghiêm khắc với con, đừng bênh con khi con chưa ngoan, chưa tốt. Đừng để con ỷ lại và nghĩ rằng bố mẹ luôn bảo vệ mình dù mình làm gì sai. Nếu để trẻ có ý nghĩ đó trong đầu thì rất nguy hiểm.

ThS Tâm lý học HOÀNG MINH PHÚ
(giảng viên Đại học Công nghệ TP.HCM)

TẤN KHÔI

Theo Báo Tuổi Trẻ

Các tin đã đăng