Cái nhìn của Phật giáo về giáo dục và quyền công dân toàn cầu

28/05/2013 10:41 Chiều

Phật giáo cần phải làm gì để có thể mang tinh hoa trí tuệ và từ bi để cho lớp trẻ biết lấy đó làm kim chỉ nam soi đường là hành trang mang theo trên bước đường lập nghiệp? 

Làm cách nào để Phật giáo tiếp cận và đồng hành cùng với lớp trẻ ? Phật giáo làm gì và có vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy nền giáo dục công dân toàn cầu?

files

 Ngày lễ Phật Đản (Vesak Day) năm 2013 diễn ra trong một bối cảnh đất nước Thái Lan  vẫn đang  phải gánh chịu những hậu quả của trận lụt lịch sử tháng 8/2011 và trong cảnh cả thế giới đang chìm ngập trong suy thoái kinh tế đói nghèo đang lan rộng trên khắp hành tinh. Đe dọa chiến tranh, xung đột trong nôi bộ nhiều nước ngày càng gia tăng. Trái đất thì đang bị khai thác cạn kiệt và tàn phá nghiêm trọng. Kho vũ khí  hạt nhân thì lúc nào cũng sẵn sàng khai hỏa bởi cái đầu nóng và hiếu chiến.
Con người thì không thể sống tách biệt riêng lẻ một mình mà ngày càng phải sống phụ thuộc vào nhau, cùng  hưởng chung những thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến mà cứ từng giờ những sản phẩm tiện ích tốt  nhất phục vụ cho con người được cập nhật. Đồng thời cũng chịu chung những cộng nghiệp  ngày càng nhiều hơn.
Có thể nói, công nghệ thông tin đã làm thay đổi cả thế giới, giờ đây chỉ cần ngồi ở một chỗ vẫn có thể biết được chuyện gì đang xẩy ra ở bên kia của trái đất ngay tức thì hay chỉ sau vài giây vài phút. Nhưng bên cạnh những thành công tiện ích tốt đẹp nhất đó càng cao bao nhiêu thì đạo đức con người càng suy thoái. Nhu cầu vật chất đáp ứng cho việc hưởng thụ của con người càng cao bao nhiêu thì đời sống tinh thần càng bị giảm sút một cách nghiêm trọng. Giờ đây, mọi người đều lo tranh thủ hưởng thụ, lòng trắc ẩn bị thui chột, sống ngày càng thực dụng hơn. Sống nhanh, sống gấp giờ đây có thể gọi là “ tốc độ sống”. Tốc độ sống đã làm cho các quốc gia đang chìm ngập trong các vấn nạn mà nổi bật nhất là con người ngày càng trở nên vô cảm. Khi con người vô cảm ngay cả với đồng loại thì đạo đức đang bị xem là xuống mức thấp nhất.
Bên cạnh những thành công tiện ích tốt đẹp nhất phục vụ cho con người thì mặt trái của nó còn là mức chênh lệch giầu nghèo trong ngôi nhà chung của thế giới ngày càng cách xa. Đi đôi với nó là sự bất bình đẳng trong xã hội ngày càng lớn, nhân quyền của con người ngày càng bị xâm phạm…
Giáo dục và quyền công dân toàn cầu
Nếu nền giáo dục của từng quốc gia, nhất là những nước nghèo và những nước kém phát triển thì việc có được một nền giáo dục cho trẻ em và  thế hệ trẻ hay người lớn có cơ hội trở thành một công dân toàn cầu là hết sức khó khăn. Việc đào tạo người công dân trở thành một công dân toàn cầu hiện này là rất cấp bách vì những lợi ích mà những công dân toàn cầu mang lại:  nhờ lượng kiến thức và kinh nghiệm của họ đã tích lũy ở các quốc gia mà họ đã từng sinh sống và làm việc về nhiều phương diện như: hiểu biết về văn hóa, tôn giáo, dân tộc, thị hiếu, sản phẩm, tài nguyên, thiên nhiên, môi trường  và các kỹ năng sống ở từng môi trường khác nhau, bản sắc văn hóa của từng vùng miền, quốc gia…
Người công dân toàn cầu được hưởng những đặc lợi ngày càng có nhiều cơ hội tìm việc làm, cơ hội hiểu biết thế giới và cơ hội tận hưởng những thành tựu chung của thế giới như: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, khai thác thiên nhiên,  chinh phục vũ trụ, công nghệ thông tin, kinh doanh, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao…Nhưng trước hết đó là quyền được tự do lựa chọn, tự do tiếp cận, tự do nghiên cứu khoa học thế giới…

Bên cạnh đó trách nhiệm của những công dân toàn cầu là đóng góp chất xám cho ngôi nhà chung , cung cấp những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của thế giới, mang lại lợi ích cho bản thân, cộng đồng và xã hội . Có trách nhiệm gìn giữ bản sắc của dân tộc và thương hiệu mà mình tham gia.
Vì vậy, chỉ có việc thúc đẩy giáo dục công dân toàn cầu  thì sự phát triển bền vững vì hòa bình, nhân quyền, thu hẹp khoảng cách giầu nghèo và bất bình đẳng trong ngôi nhà chung của thế giới.
 
Phật giáo trong tương lai
Tốc độ sống thì chạy với một tốc độ nhanh trong khi lối sống của đạo Phật là sống chậm. Phật giáo khó có thể hãm phanh tốc độ sống thời hiện tại này được vì vậy mà khoảng cách giữa Phật giáo và thế hệ trẻ lại càng gia tăng cách biệt. Trong khi nền giáo dục của nhiều quốc gia lại lãng quên việc giáo dục lòng từ bi cho lớp trẻ. Tinh thần căn bản của Phật dậy là Trí tuệ phải đi đôi với từ bi trong mỗi con người nó không thể tách rời vì nếu tách rời thì con người không thể trở thành một người tốt.
files-1
Vậy Phật giáo cần phải làm gì để có thể mang tinh hoa trí tuệ và từ bi để cho lớp trẻ biết lấy đó làm kim chỉ nam soi đường là hành trang mang theo trên bước đường lập nghiệp? Làm cách nào để Phật giáo tiếp cận và đồng hành cùng với lớp trẻ ? Phật giáo làm gì và có vai trò như thế nào trong  việc thúc đẩy nền giáo dục công dân toàn cầu? Đối với những nước lấy Phật giáo làm Quốc giáo như Thái Lan, Campuchia… chẳng hạn họ lấy lời Phật dậy làm lẽ sống. Môn học giáo dục công dân của họ là năm điều dậy của Đức Phật cho người Phật tử được phổ cập bắt buộc trong các cấp học. Nam thanh niên Thailand, Campuchia sau khi học xong thì họ vào chùa tập tu ít nhất là 3 tháng đến 3 năm và sau khi  được nhà chùa cấp giấy chứng nhận khi đó họ đi xin việc làm  mới được các công  ty ưu tiên tuyển dụng và các cô gái mới lựa chọn làm chồng hay mới được xã hội công nhận là một người trưởng thành…

Để khắc phục tất cả những những khó khăn và sự tác hại cho đời sống con người như vừa nêu ở mục trên, chúng ta làm thế nào để cho lớp trẻ cần hạn chế những ham muốn vô bổ những nhu cầu vật chất không cần quá nhiều như người ta lầm tưởng, không chạy đua theo những ham muốn vật chất, hay hưởng thụ khoái lạc giác quan… Ý thức được sự nguy hại về việc tận hưởng những tiện ích quá đà và càng nhấn ga tốc độ sống  càng dẫn đến sự nguy hại cho đạo đức, cho sức khỏe của bản thân và của trái đất. Nếu chúng ta biết khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách khôn ngoan, không làm cạn kiệt tài nguyên, giảm bớt sự hủy hoại mội trường là chúng ta đã góp phần bảo vệ sự sống của trái đất.
Phật giáo phải hướng tới một tinh thần hội nhập, dấn thân  phục sự cho xã hội  nhằm đem lại một đường lối dung hòa giữa lối sống chậm và tốc độ sống nhanh
Để lớp trẻ luôn có một người Thầy tâm linh thì bản thân những Tu sĩ cũng phải có một trình độ thế học, Phật học có trình độ để trở thành một Tu sĩ toàn cầu chỉ có như vậy thì mới truyền đạt được hết tinh hoa của Tứ Diệu Đế “…hướng dẫn nhân loại nhận ra sự thật của con người, chúng ta nên áp dụng lời Phật dạy về những chân lý vào nghiên cứu và thực hành để có được sự hiểu biết đúng đắn về sự thật của một con người. Có sự hiểu biết về chân lý, chúng ta nên khuyến khích bạn bè trên thế giới cùng nghiên cứu và thực tập các nguyên tắc của Phật giáo trong phương diện giáo dục để có thể trở thành một con người hoàn hảo.” Đó là thông điệp Vesak LHQ 2013 của Đức Tăng Thống Phật giáo Thái Lan
Phật giáo Việt Nam nói riêng và Phật giáo thế giới nói chung cùng chung tay thúc đẩy việc giáo dục công dân toàn cầu góp phần tạo nên một thế giới vơi bớt khổ đau, có tình thương yêu bao la hơn.

 Theo Đạo Phật Ngày Nay

Các tin đã đăng